గురుపుత్రిక ప్రేమ : చనిపోయిన వారిని బ్రతికించిన విద్య – కచుడు, దేవయానీ మరియు మృతసంజీవని కథ

భారతీయ ఇతిహాసాలు, పురాణాలు కేవలం కథల సమాహారం కాదు. అవి మనిషి జీవన ధర్మాన్ని, త్యాగాన్ని, జ్ఞానాన్ని ప్రతిబింబించే దర్పణాలు. దేవలోకము మరియు అసురలోకము మధ్య సాగిన సంగ్రామం కూడా అలాంటిదే. ఈ యుద్ధం కేవలం ఆయుధాలతో కాదు జ్ఞానం, విద్య, తపస్సు, నీతి అనే అస్త్రాలతో సాగింది. ఈ సంగ్రామంలో దేవతలకు గురువుగా బృహస్పతి, అసురులకు గురువుగా శుక్రాచార్యుడు ఉన్నారు. బృహస్పతి దేవతలకు ధర్మమార్గాన్ని బోధించగా, శుక్రాచార్యుడు అసురులకు అసాధారణమైన విద్యను ప్రసాదించాడు అదే మృతసంజీవని విద్య. ఈ విద్య ద్వారా యుద్ధంలో చనిపోయిన అసురులను మళ్లీ బ్రతికించేవాడు. అందువల్ల అసురులు యుద్ధంలో ఓడిపోకుండా తిరిగి బలపడేవారు. ఇది దేవతలకు తీవ్ర ఆందోళన కలిగించింది.

దేవతల పరాజయాలకు మూలం శుక్రాచార్యుని వద్ద ఉన్న ఈ విద్యనేనని గ్రహించిన బృహస్పతి, తన కుమారుడైన కచుడిని ఒక గొప్ప బాధ్యతతో అసురలోకానికి పంపాడు. ఆ బాధ్యత కేవలం ఒక విద్యను సంపాదించడం మాత్రమే కాదు తన జీవితానికే అర్థం నేర్చుకోవడం.

 కచుడి గురుకుల ప్రవేశం

దేవతల తరఫున కచుడు శుక్రాచార్యుని ఆశ్రమానికి చేరుకున్నాడు. అసురుల గురువైన శుక్రాచార్యుని ఆశ్రమంలో ఒక దేవతాపుత్రుడు శిష్యుడిగా చేరడం చిన్న విషయం కాదు. అయినా కచుడు తన నిజ స్వరూపాన్ని దాచుకుని, వినయంతో, సేవతో గురువును చేరాడు. శుక్రాచార్యుడు కచుడిని శిష్యుడిగా స్వీకరించాడు. గురుకుల జీవితం కచుడికి ఒక పరీక్షగా మారింది. ఆశ్రమంలో అతడు పశువులను మేపాడు, కట్టెలు తెచ్చాడు, గురుపాదాల సేవ చేశాడు. అతని ప్రతి చర్యలో వినయం ప్రతిఫలించింది. గురువుకు సేవ చేయడం అతడికి బరువుగా అనిపించలేదు; అది అతడి విద్యాపిపాసకు మార్గమైంది. కచుడి ప్రవర్తనలో ఎక్కడా ద్వేషం లేదు, మోసం లేదు. అతని లక్ష్యం విద్యే, ధర్మమే. ఈ నిస్వార్థతే అతడిని మహనీయుడిగా తీర్చిదిద్దింది.

దేవయాని–కచుడి ప్రేమ కథ

శుక్రాచార్యుని కుమార్తె దేవయాని ఆశ్రమంలో నివసించేది. ఆమెకు కచుడి వినయం, శీలం, తపన నెమ్మదిగా ఆకర్షణగా మారాయి. గురుపుత్రికగా ఆమెకు ప్రేమను వ్యక్తపరచడం సులభం కాదు. అయినా ఆమె హృదయంలో ప్రేమ మౌనంగా మొలిచింది. కచుడిని చూసిన ప్రతిసారి దేవయానీకి ఆశ కలిగేది ఈ శిష్యుడు సాధారణుడు కాదని. అతడిలో ఉన్న త్యాగభావం, ధైర్యం ఆమె హృదయాన్ని కదిలించాయి. కచుడు మాత్రం ఆమెను గౌరవంతో చూశాడు; ప్రేమను తన ధర్మబద్ధమైన కర్తవ్యానికి అడ్డు రానివ్వలేదు. ఇది ఒక సాధారణ ప్రేమ కథ కాదు. ఇది ఆశ మరియు అపోహల మధ్య సాగిన భావోద్వేగ సంఘర్షణ. దేవయానీ ప్రేమలో భవిష్యత్తును చూసింది; కచుడు తన బాధ్యతలో లోకహితాన్ని చూశాడు.

 కచుడి మరణం మరియు పునర్జీవనం

కచుడు ఆశ్రమంలో ఉన్నాడన్న విషయం అసురులకు తెలియగానే వారు కుట్రలు పన్నారు. దేవతల గూఢచారి అని అనుమానించి, అతడిని హతమార్చారు. అడవిలో చంపి, మృగాలకు ఆహారంగా వదిలేశారు. కచుడు కనిపించకపోవడంతో దేవయానీ హృదయం తల్లడిల్లింది. ఆమె తండ్రిని ఆశ్రయించి, కన్నీళ్లతో వేడుకుంది. కుమార్తె వేదనను తట్టుకోలేని శుక్రాచార్యుడు మృతసంజీవని విద్యను ప్రయోగించి కచుడిని బ్రతికించాడు. కానీ అసురుల ద్వేషం తగ్గలేదు. మళ్లీ కచుడిని చంపారు ఈ సారి కాల్చి భస్మం చేశారు, మద్యంగా చేసి శుక్రాచార్యునికే తాగించారు. ప్రతి సారి దేవయాని వేదనతో తన తండ్రిని వేడుకుంది. చివరికి కచుడు శుక్రాచార్యుని శరీరంలో నుండే మృతసంజీవని మంత్రాన్ని నేర్చుకుని బయటకు వచ్చాడు. ఇది కేవలం పునర్జన్మ కాదు విద్యకు చెల్లించిన అత్యంత కఠినమైన మూల్యం.

మృతసంజీవని విద్య యొక్క తాత్విక అర్థం

మృతసంజీవని విద్యను చాలామంది శరీరాన్ని మళ్లీ బ్రతికించే మంత్రంగా మాత్రమే చూస్తారు. కానీ దాని లోతైన అర్థం వేరే. ఇది ధర్మం కోసం చావడానికి సిద్ధపడే మనస్సును బ్రతికించే విద్య. కచుడు ఎన్నోసార్లు మరణాన్ని ఎదుర్కొన్నాడు. అయినా అతని ధర్మం చావలేదు. జ్ఞానం కోసం త్యాగం చేయడమే నిజమైన మృతసంజీవని. అజ్ఞానం చనిపోతేనే జ్ఞానం పుడుతుంది. భయం చనిపోతేనే ధైర్యం బ్రతుకుతుంది. ఈ విద్య మనకు చెప్పేది ఇదే శరీరం కన్నా ఆత్మ గొప్పది. వ్యక్తిగత బాధ కన్నా లోకహితం మహత్తరమైనది.

కచుడికి శాపం మరియు దేవయానితో వియోగం

విద్యను సంపాదించిన తర్వాత కచుడు దేవలోకానికి తిరిగి వెళ్లాల్సి వచ్చింది. దేవయాని తన ప్రేమను వ్యక్తపరచి, తనను వివాహం చేసుకోవాలని కోరింది. కానీ కచుడు ఆమెను తన గురువు కుమార్తెగా గౌరవించాడు. తన ప్రేమ తిరస్కరించబడటంతో దేవయాని కోపంతో కచుడిని శపించింది “నీవు నేర్చుకున్న విద్యను స్వయంగా ఉపయోగించలేవు” అని. కచుడు ఆ శాపాన్ని శాంతంగా స్వీకరించాడు. ప్రతిగా ఆమెను శపించలేదు; ఆశీర్వదించాడు. ఇది ప్రేమలో త్యాగానికి పరాకాష్ట. వ్యక్తిగత సుఖం కంటే ధర్మం గొప్పదని కచుడు నిరూపించాడు. దేవయానికి వియోగం మిగిలింది; లోకానికి మృతసంజీవని విద్య మిగిలింది.

నేటి జీవితానికి సందేశం

కచుడు–దేవయానీ కథ నేటికీ మనకు ఎన్నో పాఠాలు నేర్పుతుంది.

• గురుభక్తి – గురువు కోసం శిష్యుడు ఎంత త్యాగం చేయగలడో కచుడు చూపించాడు.

• నిజమైన ప్రేమ – స్వార్థం లేని ప్రేమే నిజమైనది. ప్రేమలోనూ ధర్మం ఉండాలి.

• జ్ఞానానికి ధర – జ్ఞానం సులభంగా లభించదు. దానికి త్యాగం, సహనం, బాధ అవసరం.

నేటి ప్రపంచంలో మనం తక్షణ ఫలితాలను కోరుకుంటున్నాం. కానీ పురాణాలు మనకు చెబుతున్నాయి—నిజమైన విద్య కాలాన్ని, సహనాన్ని, త్యాగాన్ని కోరుకుంటుంది.

ముగింపు

కచుడు చనిపోయి బ్రతికిన కథ కాదు ఇది. ఇది మనలో చనిపోయిన ధర్మాన్ని, మరిచిపోయిన గురుభక్తిని, స్వార్థంతో మసకబారిన ప్రేమను మళ్లీ బ్రతికించే కథ. మృతసంజీవని విద్య అంటే శరీరానికి కాదు మనస్సుకు, ఆత్మకు ఇచ్చే జీవం.

ఈ కథ చదివిన ప్రతి ఒక్కరూ ఒక్కసారి తమను తాము ప్రశ్నించుకోవాలి:
మన జీవితం ధర్మం వైపే నడుస్తుందా? లేక స్వార్థం వైపేనా?

అదే ఈ కథ ఇచ్చే శాశ్వత సందేశం.