పంచతంత్రం కథలు మనకు జీవితంలోని సూక్ష్మ సత్యాలను జంతువుల ద్వారా బోధించే అద్భుత కథనాలు. ఈ కథలు చిన్నవైనా, వాటిలో దాగిన జ్ఞానం మనల్ని ఆలోచింపజేస్తుంది, జాగ్రత్తగా ఉండమని హెచ్చరిస్తుంది. ఈ రోజు మనం "మిత్ర భేదం" భాగం నుండి మరో ఆసక్తికరమైన కథను తెలుసుకుందాం— "రాజు మరియు అతని మంత్రి కథ". ఈ కథలో స్నేహం, విశ్వాసం, మరియు దాన్ని దుర్వినియోగం చేసే విషాదం గురించి తెలుస్తుంది. ఈ కథ మనకు స్నేహంలో జాగ్రత్తగా ఉండాలని బోధిస్తుంది.
కథ మొదలు: ఒక సుందరమైన రాజ్యంలో సురసేన అనే రాజు పరిపాలన చేసేవాడు. ఆ రాజ్యం సమృద్ధిగా, పచ్చని పొలాలతో, సంతోషంగా ఉన్న ప్రజలతో నిండి ఉండేది. సురసేన రాజు తెలివైనవాడు, న్యాయంగా పరిపాలించేవాడు, కానీ కొంచెం సరళమైన స్వభావం కలిగి ఉండేవాడు. అతనికి ఒక మంత్రి ఉండేవాడు— అతని పేరు విష్ణుగుప్త. ఈ మంత్రి రాజుకు చాలా సన్నిహితుడు, రాజ్య వ్యవహారాలలో అతని సలహాదారుగా ఉండేవాడు. సురసేన రాజు విష్ణుగుప్తను పూర్తిగా నమ్మేవాడు, అతని మాటలను ఎప్పుడూ విశ్వసించేవాడు. రాజ్యంలో ప్రజలు సంతోషంగా ఉండేవారు, రాజు మరియు మంత్రి కలిసి రాజ్యాన్ని బాగా నడిపేవారు. విష్ణుగుప్త తెలివైనవాడు, రాజ్య సమస్యలను సులభంగా పరిష్కరించేవాడు. రాజు అతని సలహాలను ఆదరించేవాడు, అతన్ని తన స్నేహితుడిగా, సోదరుడిగా భావించేవాడు. "విష్ణుగుప్త లేకపోతే నా రాజ్యం ఇంత బాగా ఉండేది కాదు," అని సురసేన రాజు తన ఆస్థానంలో గర్వంగా చెప్పేవాడు.
కానీ విష్ణుగుప్త మనసులో ఒక రహస్య ఆలోచన పెంచుకున్నాడు. అతనికి రాజ్యంలో రాజుకు ఉన్న గౌరవం, అధికారం చూసి అసూయ కలిగింది. "నేను ఇంత తెలివిగా ఉండి, రాజ్యాన్ని నడిపిస్తున్నా, అందరూ రాజును మాత్రమే మెచ్చుకుంటారు. నాకు ఈ అధికారం ఎందుకు రాకూడదు?" అని అతను ఆలోచించాడు. ఈ అసూయ అతన్ని కుటిల ఆలోచనల వైపు నడిపించింది.
ఒక రోజు, విష్ణుగుప్త రాజు దగ్గరకు వెళ్లి, "మహారాజా! రాజ్యంలో ఒక పెద్ద సమస్య వచ్చింది. పొరుగు రాజ్యం మనపై దాడి చేయాలని చూస్తోంది. వారు రహస్యంగా సైన్యాన్ని సిద్ధం చేస్తున్నారు," అని అంది. సురసేన రాజు ఆశ్చర్యపోయి, "ఇది నిజమా? మనం ఏం చేయాలి?" అని అడిగాడు. విష్ణుగుప్త ఒక కుయుక్తి ఆలోచన చెప్పాడు, "మహారాజా! నీవు నీ సైన్యంతో రాజ్య సరిహద్దుకు వెళ్లి, అక్కడ సిద్ధంగా ఉండు. నేను ఇక్కడ రాజ్యాన్ని చూసుకుంటాను. ఇది మన రాజ్యాన్ని కాపాడే ఉత్తమ మార్గం."
సురసేన రాజు విష్ణుగుప్తను పూర్తిగా నమ్మి, "సరే, నీ మాట ప్రకారం చేస్తాను," అని సమ్మతించాడు. అతను తన సైన్యంతో సరిహద్దుకు బయలుదేరాడు. కానీ వాస్తవంగా, పొరుగు రాజ్యం నుండి ఎటువంటి దాడి ఆలోచన లేదు— ఇదంతా విష్ణుగుప్త రూపొందించిన అబద్ధం.
రాజు సరిహద్దుకు వెళ్లిన తర్వాత, విష్ణుగుప్త తన నిజస్వరూపాన్ని బయటపెట్టాడు. అతను రాజ్యంలోని ఆస్థాన సభ్యులను సమావేశం పెట్టి, "రాజు శత్రువులతో కలిసి మన రాజ్యంపై దాడి చేయాలని చూస్తున్నాడు. అతను మనల్ని వదిలి వెళ్లిపోయాడు. ఇక నుండి నేనే రాజుగా ఉంటాను," అని ప్రకటించాడు. ఈ అబద్ధాన్ని నమ్మిన కొందరు సభ్యులు విష్ణుగుప్తకు మద్దతు ఇచ్చారు, మరికొందరు ఆశ్చర్యపోయి నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోయారు.
విష్ణుగుప్త రాజ్య ఖజానాను తన చేతుల్లోకి తీసుకున్నాడు, సైన్యంలోని కొందరు సైనికులను తన వైపు తిప్పుకున్నాడు. అతను రాజుగా తనను తాను ప్రకటించుకుని, రాజసింహాసనంపై కూర్చున్నాడు. ఇదంతా రాజు సరిహద్దులో శత్రువుల కోసం వేచి ఉండగా జరిగిపోయింది.
కొన్ని రోజుల తర్వాత, సురసేన రాజు సరిహద్దులో ఎటువంటి దాడి లేదని గమనించి, "ఇది ఏమిటి? విష్ణుగుప్త చెప్పిన సమాచారం తప్పుగా ఉందా?" అని ఆలోచించాడు. అతను తిరిగి రాజధానికి వచ్చాడు, కానీ అప్పటికే రాజ్యం విష్ణుగుప్త చేతుల్లోకి వెళ్లిపోయింది. రాజు రాజధానిలోకి ప్రవేశించగానే, విష్ణుగుప్త సైన్యం అతన్ని చుట్టుముట్టింది. "నీవు రాజ్యానికి ద్రోహం చేశావు, సురసేనా! ఇక నీవు రాజుగా ఉండలేవు," అని విష్ణుగుప్త గర్జించాడు.
సురసేన రాజు తన స్నేహితుడు, మంత్రి అయిన విష్ణుగుప్త చేసిన ఈ ద్రోహాన్ని చూసి బాధపడ్డాడు. అతను పోరాడే ప్రయత్నం చేశాడు, కానీ సైన్యం అతని వైపు లేకపోవడంతో ఓడిపోయాడు. విష్ణుగుప్త అతన్ని బంధించి, రాజ్యం నుండి బహిష్కరించాడు. సురసేన రాజు తన రాజ్యాన్ని, స్నేహితుడిని కోల్పోయి, అడవిలోకి వెళ్లిపోయాడు. విష్ణుగుప్త రాజుగా రాజ్యాన్ని పరిపాలించాడు, కానీ అతని మనసు ఎప్పుడూ అసూయ, అవిశ్వాసంతో నిండి ఉండేది.
కథలోని నీతి
ఈ కథ మనకు ఒక గొప్ప నీతిని బోధిస్తుంది— "విశ్వాస ఘాతకం స్నేహాన్ని నాశనం చేస్తుంది." సురసేన రాజు విష్ణుగుప్తను పూర్తిగా నమ్మాడు, కానీ ఆ విశ్వాసాన్ని మంత్రి దుర్వినియోగం చేశాడు. ఈ కథలో మనం నేర్చుకునే పాఠం ఏమిటంటే, స్నేహంలో విశ్వాసం చాలా ముఖ్యం, కానీ ఆ విశ్వాసాన్ని ఎవరిపై అయితే ఉంచుతామో వారి స్వభావాన్ని కూడా గమనించాలి. విష్ణుగుప్త యొక్క అసూయ, అతని కుటిల ఆలోచనలు రాజుకు గుర్తించే అవకాశం ఉంటే, ఈ విషాదం జరిగేది కాదు. స్నేహం అనేది ఒక బంగారు బంధం, కానీ అది అసూయ, స్వార్థం వల్ల నాశనమవుతుంది. "స్నేహం సముద్రంలా ఉండాలి, కానీ దాన్ని కలుషితం చేసే విషం తప్పదు" అనే సామెత ఈ కథకు సరిగ్గా సరిపోతుంది. ఈ నీతిని మన జీవితంలో ఆచరిస్తే, స్నేహంలో విశ్వాసాన్ని కాపాడుకోవచ్చు, ద్రోహం వల్ల కలిగే బాధలను తప్పించుకోవచ్చు.